Evrópuvefurinn: Hvert er hlutverk æðsta fulltrúa ESB í utanríkis- og öryggismálum?

Hlusta

Æðsti fulltrúi Evrópusambandsins í utanríkis- og öryggismálum (e. High Representative of the Union for Foreign Affairs and Security Policy, HR) gegnir hlutverki eins konar utanríkisráðherra Evrópusambandsins. Embættið var fyrst kynnt til sögunnar í Amsterdam-sáttmálanum árið 1997. Javier Solana gegndi því síðan í áratug. Með gildistöku Lissabon-sáttmálans árið 2009 var umfang embættisins víkkað út og Catherine Ashton tók við keflinu úr hendi Solana. Hún gegndi embættinu til 2014. Síðan þá hafa eftirtaldir aðilar sinnt embættinu: Federica Mogherini, Josep Borell og Kaja Kallas. Nú er embættið samansett úr nokkrum áður sundurliðuðum hlutverkum, og á sameining þeirra að skila samhæfðari og skilvirkari öryggis- og utanríkismálum. Sá sem fer með embættið hverju sinni er um leið einn fimm varaforseta framkvæmdastjórnarinnar.

Verkefni æðsta fulltrúa Evrópusambandsins í utanríkis- og öryggismálum eru meðal annars:

Hefðbundin ríkjasamskipti.
Samræming á sviði utanríkismála, svo sem þróunar- og mannúðaraðstoð, viðskipti, og viðbrögð á átakasvæðum.
Mánaðarleg fundarhöld með utanríkisráðherrum ESB-ríkjanna.
Fundarhöld með leiðtogum ESB-ríkjanna á vettvangi leiðtogaráðsins.
Að koma fram fyrir hönd ESB á alþjóðavettvangi, svo sem á vettvangi Sameinuðu þjóðanna.
Að fara með formennsku í Varnarmálastofnun Evrópu og stofnun Evrópusambandsins í öryggisfræðum.

Sá sem fer með embættið nýtur aðstoðar utanríkisþjónustu ESB, og er þar jafnframt í forsæti. Æðsti fulltrúi ESB í utanríkis- og öryggismálum er tilnefndur af ráðinu og samþykktur af forseta framkvæmdastjórnarinnar til fimm ára í senn.

Heimildir og mynd:

EU High Representative for Foreign Affairs and Security Policy - Consilium. (Sótt 21.04.2026).
European Union - EEAS (European External Action Service) | The High Representative of the Union for Foreign Affairs and Security Policy. (Skoðað 17.12.2013).
Profile. (Skoðað 17.12.2013).
Glossary. (Skoðað 18.12.2013).
Report Criticizes EU Foreign Policy Chief Catherine Ashton - SPIEGEL ONLINE. (Skoðað 18.12.2013).
File:Vice President-designate Kaja Kallas - 1.jpg - Wikimedia Commons. (Sótt 21.04.2026).

Hvert er hlutverk æðsta fulltrúa ESB í utanríkis- og öryggismálum?

Höfundur

Útgáfudagur

Síðast uppfært

Spyrjandi

Efnisorð

Tilvísun

Tengd svör á Evrópuvefnum

Hvert er hlutverk Herman Van Rompuy innan ESB?

Hversu margir embættismenn vinna fyrir ESB og hve margir fyrir aðildarríkin sjálf?

Hvaða áhrif hefur endurkjör Barack Obama Bandaríkjaforseta á Evrópusambandið?

Hvernig bregst ESB við ef ráðist er á eitt ríki í sambandinu, fara þá öll ríkin í stríð?

Hvernig beitir ESB sér gegn stríðsátökunum í Sýrlandi?

Hvernig er samskiptum ESB og NATO háttað?