Mannfjöldi MANNFJÖLDI Um 450 MILLJÓNIR Í ESB
Aðildarríki AÐILDARRÍKI 27 Í ESB
Orka og sjálfbærni ORKA ENDURNÝJANLEG 24,5% Í ESB
Verðbólga VERÐBÓLGA 2,2% Í ESB
Atvinnuleysi ATVINNULEYSI 5,9% Í ESB
Mannfjöldi MANNFJÖLDI Um 450 MILLJÓNIR Í ESB
Aðildarríki AÐILDARRÍKI 27 Í ESB
Orka og sjálfbærni ORKA ENDURNÝJANLEG 24,5% Í ESB
Verðbólga VERÐBÓLGA 2,2% Í ESB
Atvinnuleysi ATVINNULEYSI 5,9% Í ESB

Hverjar eru helstu stofnanir ESB

Leiðtogaráðið (e. European Council) er skipað leiðtogum aðildarríkjanna, yfirleitt forsætisráðherrum en til dæmis er Frakklandsforseti fulltrúi Frakka í ráðinu. Einnig situr í ráðinu sérstakur forseti sem undirbýr fundi þess, stýrir þeim og kemur fram í nafni ráðsins. Leiðtogaráðið heldur fundi allt að fjórum sinnum á ári ásamt forseta framkvæmdastjórnarinnar. Það mótar stefnu sambandsins og tekur ákvarðanir í stærstu málum. Leiðtogaráðið hefur verið að eflast að undanförnu, meðal annars til móts við umræðuna um lýðræðishalla.

Ráðið (e. Council of the European Union, áður kallað ráðherraráðið eða Council of Ministers) er stofnun þar sem fagráðherrar aðildarríkja Evrópusambandsins koma saman, einn frá hverju ríki. Ráðið getur komið saman í tólf ólíkum samsetningum eftir viðfangsefnum. Ráðið fer með löggjafarvald Evrópusambandsins ásamt Evrópuþinginu.

Evrópuþingið (e. European Parliament, EP) er eina stofnunin í ESB sem er kosin í beinni kosningu. Þingið fer í vaxandi mæli með löggjafarvald og deilir því með ráðinu.

Framkvæmdastjórn ESB (e. European Commission) er ein helsta stofnun bandalagsins. Hún gætir hagsmuna sambandsins sem heildar, á frumkvæði að nýrri löggjöf, stýrir daglegri framkvæmd á stefnu sambandsins og ráðstöfun á fjármunum. Í henni sitja framkvæmdastjórar frá öllum aðildarríkjum og hefur hver þeirra sitt verksvið svipað og ráðherrar í ríkisstjórnum. Starfsmenn framkvæmdastjórnarinnar eru embættismenn.

Dómstóll Evrópusambandsins (e. Court of Justice of the European Union, CJEU, áður kallaður European Court of Justice, ECJ) er æðsta dómsvald ESB og hefur aðsetur í Lúxemborg. Dómstóllinn hefur oft kveðið upp úrskurði um grundvallaratriði í starfi sambandsins og þannig haft mikil áhrif á þróun þess. Í dómstólnum sitja dómarar frá hverju aðildarríki.

Seðlabanki Evrópu (European Central Bank, ECB) var stofnaður með Maastricht-sáttmálanum árið 1998. Hlutverk seðlabankans er að hafa umsjón með stjórn peningamála í þeim aðildarríkjum ESB sem nota evruna.

Höfundur

Útgáfudagur

22.6.2011

Síðast uppfært

17.2.2026

Spyrjandi

Ritstjórn

Tilvísun

Evrópuvefur. „Hverjar eru helstu stofnanir ESB.“ Evrópuvefurinn, 22. júní 2011, sótt 14. mars 2026, https://evropuvefur.is/svar.php?id=59996.

Evrópuvefur. (2011, 22. júní). Hverjar eru helstu stofnanir ESB. Evrópuvefurinn. https://evropuvefur.is/svar.php?id=59996

Evrópuvefur. „Hverjar eru helstu stofnanir ESB.“ Evrópuvefurinn. 22. jún. 2011. Vefsíða. 14. mar. 2026. <https://evropuvefur.is/svar.php?id=59996>.

Chicago | APA | MLA