Evrópuvefurinn: Hver er staða Íslands ef viðræðum við ESB er hætt?

Hlusta

Í júní 2013 tilkynntu íslensk stjórnvöld þáverandi stækkunarstjóra Evrópusambandsins að aðildarviðræðum Íslands og Evrópusambandsins yrði ekki haldið áfram. Í mars 2015 afhenti utanríkisráðherra formennsku sambandsins og framkvæmdastjórn bréf þar sem tilkynnt var að ríkisstjórn Íslands hefði ekki í hyggju að taka upp aðildarviðræður við ESB á nýjan leik. Ríkisstjórnin liti því svo á að Ísland væri ekki lengur í hópi umsóknarríkja og fór þess á leit við ESB að sambandið tæki mið af því.

Staða Íslands varð í kjölfarið sú sama og hún hafði verið áður en aðildarviðræður hófust árið 2010. EES-samningurinn hélt gildi sínu og var áfram helsta stoðin í samskiptum Íslands við Evrópusambandið, en með honum hefur Ísland aðgang að innri markaði ESB. Ísland var þannig í sömu stöðu og ef viðræðurnar hefðu aldrei hafist eða ef meirihluti þjóðarinnar hefði hafnað aðildarsamningnum í þjóðaratkvæðagreiðslu. Eini munurinn var sá að vegna þess að viðræðunum var slitið í stað þess að leiða þær til lykta, þá lá ekki fyrir endanleg niðurstaða úr samningaviðræðunum.

Ítarlegri umfjöllun um rökin sem færð hafa verið fyrir því að hætta aðildarviðræðunum má finna í svari við spurningunni Hver eru rökin fyrir því að hætta við aðildarumsóknina áður en við sjáum aðildarsamninginn?

Jóhanna Sigurðardóttir forsætisráðherra Íslands og José Manuel Barroso forseti framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins í Brussel árið 2011.

Aðildarríki Evrópusambandsins báru virðingu fyrir ákvörðun íslenskra stjórnvalda um viðræðuslit, enda er það pólitísk ákvörðun hvers umsóknarríkis fyrir sig hvort það gerist aðili að sambandinu eður ei. Kysu íslensk stjórnvöld að sækja um aðild á nýjan leik mundi sambandið væntanlega líta svo á að sú umsókn nyti stuðnings á Íslandi og aðildarferlið yrði hafið á nýjan leik.

Þegar hlé var gert á viðræðunum átti enn á eftir að opna sex kafla af 33. Þeir voru 12. kafli um matvælaöryggi, 24. kafli um dóms- og innanríkismál, 11. kafli um landbúnað og dreifbýlisþróun, 13. kafli um sjávarútveg, 3. kafli, um staðfesturétt og þjónustufrelsi og 4. kafli um frjálsa fjármagnsflutninga. Tveir síðastnefndu kaflarnir tengjast báðir kaflanum um sjávarútveg.

Afturköllun Íslands á aðildarumsókn sinni áður en aðildarferlinu lauk var einsdæmi líkt og fjallað er um í svari við spurningunni Hafa einhver ríki afturkallað umsókn að ESB áður en aðildarferlinu lýkur?

Heimildir og myndir:

Skýrsla utanríkisráðherra um utanríkis- og alþjóðamál 2013. (Skoðað 15.03.2013).
Staða viðræðna eftir samningsköflum - viðdræður.is. (Skoðað 19.10.2013).
Jóhanna Sigurðardótti og José Manuel Barroso - ec.europa.eu. (Sótt 19.10.2013).

Upprunalega spurningin var:

Hver er staða Íslands ef við hættum viðræðum við ESB?

Hver er staða Íslands ef viðræðum við ESB er hætt?

Höfundur

Útgáfudagur

Síðast uppfært

Spyrjandi

Efnisorð

Tilvísun

Tengd svör á Evrópuvefnum

Um hvað er samið í aðildarviðræðum Íslands við Evrópusambandið?

Eru einhver tímamörk á aðildarviðræðunum eða geta þær verið "endalausar"?

Verða niðurstöður þjóðaratkvæðagreiðslunnar um væntanlegan aðildarsamning Íslands að ESB ekki örugglega bindandi?

Er einhver ástæða fyrir því að einstakir kaflar eru opnaðir á undan öðrum í samningaviðræðum ESB og Íslands? Hvers vegna á til dæmis enn eftir að opna veigamikla kafla, svo sem um sjávarútvegs- og landbúnaðarmál?

Hvaða samningskaflar, í viðræðunum við ESB, heyra undir EES-samninginn og hvað stendur út af?

Hversu margir íslenskir embættismenn starfa á vettvangi Evrópumála í tengslum við EES-samninginn? Hver yrði heildarfjölgun starfsmanna, ef Ísland gengi í ESB?