Leit á vefnum
Niðurstöður leitar: „Hagfræðistofnun Háskóla Íslands“
305 svör fundustEr matvara dýrari hér en í löndum ESB og er líklegt að eitthvað breytist ef Ísland gengur í ESB?
1.7.2026Um þetta er fjallað í svörum Hagfræðistofnunar við nokkrum spurningum sem utanríkismálanefnd sendi stofnuninni. Svörin voru birt sem sérfræðiálit 30. apríl 2026. Um matvælaverð á Íslandi í samanburði við meðaltal í löndum ESB er þetta að segja: Árið 2024 var matur að jafnaði 53,5% dýrari á Íslandi en í meða...
Hvað var talið, þegar Ísland var í viðræðum við ESB 2010-2013, að árlegur kostnaður Íslands við aðild að ESB væri mikill?
1.11.2011Upprunalega spurningin var: Hver yrði árlegur kostnaður Íslands við aðild að ESB? Stutta svarið Þegar Ísland var í aðildarviðræðum við ESB á árunum 2010-2013 var talið að beint framlag íslenska ríkisins til Evrópusambandsins eftir hugsanlega aðild að sambandinu yrði að öllum líkindum á bilinu 13-15 millj...
Hvort var gert hlé á aðildarviðræðum Íslands og ESB eða þeim slitið?
8.11.2013Upprunalega spurningin hljóðaði svona: Var gert hlé á aðildarviðræðum Íslands og ESB eða var þeim slitið? Stundum finnst manni það óljóst í umræðunni. Stutta svarið Stefna ríkisstjórnar Framsóknar- og Sjálfstæðisflokks í Evrópumálum 2013-2016 mælti fyrir um að hlé yrði gert á aðildarviðræðum Íslands og ...
Hvar finn ég íslenska þýðingu á helstu hugtökum ESB?
19.9.2011Þýðingar á hugtökum tengdum Evrópusambandinu er einna helst að finna á heimasíðu Þýðingamiðstöðvar utanríkisráðuneytisins. Þá var orðasafninu Alþjóðastjórnmál og stjórnmálafræði nýverið bætt við orðabanka Íslenskrar málstöðvar. Heildarútgáfa orðasafnsins verður gerð aðgengileg á pdf-formi í október 2011. Þessu til...
Er það satt sem sagt er að við inngöngu í ESB mundi matvælaverð að líkindum lækka um 18-25%?
26.4.2013Nei, matvælaverð er ekki líklegt til að lækka svo mikið við aðild Íslands að Evrópusambandinu. Ef litið er til beinna áhrifa af ódýrari innflutningi búvara frá aðildarríkjum ESB, vegna niðurfellingar tolla við aðild, má gróflega áætla að búvörur gætu lækkað um á bilinu 7 til 15%. Það mundi þýða um það bil 3,5 til ...
Hvernig styrki geta námsmenn fengið til að læra erlendis?
8.6.2012Íslenskum námsmönnum sem hyggja á nám erlendis standa margvíslegir styrkir til boða. Umfangsmestu alþjóðlegu áætlanirnar, sem Ísland tekur þátt í, veita háskólanemum styrki til stúdentaskipta við erlenda háskóla. Helstu stúdentaskiptaáætlanirnar eru Erasmus, sem styrkir skiptinám í aðildarríkjum Evrópusambandsins ...
Er ekki sanngjarnt að helmingur styrks frá ESB til að kynna sig á Íslandi renni til andstæðinga ESB-aðildar, eða að íslenska ríkið veiti þeim jafnháa fjárhæð, 5,0 milljarða króna á ári?
5.7.2011Evrópusambandið áætlar að verja 1,4 milljónum evra í kynningarmál hér á landi yfir tveggja ára tímabil, eða rúmum 230 milljónum íslenskra króna á genginu í ágúst 2011. Umsjón verkefnisins var boðin út haustið 2010 og þann 11. ágúst 2011 var tilkynnt að samið hefði verið um verkið við fyrirtækin Media Consulta Inte...
Munu vísindamenn á Íslandi fá fleiri styrki eða frekari aðgang að sjóðum ESB ef Ísland gerist fullgildur aðili að ESB?
25.10.2012Stutta svarið við þessari spurningu er nei. Íslenskir vísindamenn hafa fullan aðgang að rannsókna- og nýsköpunarsjóðum Evrópusambandsins, til jafns við aðildarríki ESB, í gegnum EES-samninginn. Sjóðirnir, sem heyra undir 7. rannsóknaráætlun Evrópusambandsins og samkeppnis- og nýsköpunaráætlunina, eru svonefndir sa...
Er beinagrind Evrópuvefjarins búin til af starfsmönnum ESB og er hún, að efni til, svipuð og í öðrum löndum sem hafa hafið umsóknarferli að ESB?
27.6.2011Þetta svar var skrifað þegar Evrópuvefurinn starfaði á árunum 2011-2013. Evrópuvefurinn (EV) er alfarið rekinn fyrir fjármagn frá Alþingi. Utanríkismálanefnd þess átti frumkvæðið að samningum um verkefnið. Forsætisnefnd þingsins kom einnig að málinu en embættismenn þingsins sáu um gerð þjónustusamnings við Vísi...
Hvaða áhrif mundi innganga í Evrópusambandið hafa á menntamál?
4.5.2012ESB hefur ekki sameiginlega menntastefnu en samstarf aðildarríkjanna á sviði menntamála byggist á sameiginlegum verkefnum á grundvelli Menntaáætlunar ESB. Ísland tekur þátt í þessu samstarfi á grundvelli EES-samningsins og hafa þúsundir Íslendinga tekið þátt í verkefnum styrktum af Menntaáætluninni. Ef til aðildar...
Hvernig geta smáríki haft áhrif á alþjóðavettvangi þar sem stóru ríkin virðast ráða öllu?
6.10.2025Þótt stór ríki hafi yfirburði á flestum sviðum í alþjóðasamfélaginu geta smáríki eigi að síður haft áhrif. Smáríki verða hins vegar að beita öðrum leiðum en stór ríki til áhrifa. Almennt til einföldunar má segja að í alþjóðasamfélaginu séu þrjár leiðir til að hafa áhrif á stefnur ríkja og alþjóðastofnana: Beita of...
Hvaða hag og óhag hefur íslenskur landbúnaður af aðild að Evrópusambandinu? [Umræðusvar A]
14.10.2011Nokkrar tilraunir hafa verið gerðar til að bera saman landbúnaðarstefnu ESB og Íslands með það að markmiði að greina áhrif aðildar að ESB á íslenskan landbúnað. Umfjöllun um efnið hefur þó oft verið lituð því hvað menn telja að fengist út úr aðildarsamningum við ESB á grundvelli sérstöðu landsins svo sem norðlægra...
Getur fríverslunarsamningur milli Íslands og ESB komið í stað EES-samningsins?
13.12.2013Stutta svarið Viðskiptatengsl Íslands og Evrópusambandsins grundvallast á fríverslunarsamningi, sem gerður var milli Íslands og Efnahagsbandalags Evrópu árið 1972, og EES-samningnum frá árinu 1994. Ef Ísland segði upp EES-samningnum mundi fríverslunarsamningurinn frá 1972 að öllum líkindum gilda áfram. Hann gæt...
Er Evrópuvefurinn og Evrópustofa sama fyrirbærið?
15.3.2013Á árunum 2012-2013 kom stundum fyrir að sumir rugluðust á á Evrópuvefnum annars vegar og Evrópustofu hins vegar. Evrópuvefurinn og Evrópustofa gegndu á þessum tíma bæði því hlutverki að vera upplýsingaveita um Evrópusambandið en störfuðu algjörlega óháð hvort öðru. Evrópuvefurinn hefur frá upphafi verið rekinn...
Eru íslensk fyrirtæki samkeppnishæf innan ESB?
30.11.2012Ef marka má mælikvarða Alþjóðaefnahagsráðsins og IMD viðskiptaháskólans í Sviss þá er Ísland yfir meðallagi í samkeppnishæfni á alþjóðlegum mörkuðum í samanburði við aðildarríki ESB. Í mælingu Alþjóðaefnahagsráðsins árið 2012 er Ísland í 12. sæti ef staða Íslands er skoðuð í samanburði við 27 aðildarríki ESB. Í ...