Evrópuvefurinn: Hvað felst í því að fara með formennsku í ráðinu?

Hlusta

Aðildarríki Evrópusambandsins skiptast á að fara með formennsku í ráðinu í sex mánuði í senn. Samkvæmt ákvæði 16(9) sáttmálans um Evrópusambandið, í samræmi við 236. gr. sáttmálans um starfshætti Evrópusambandsins, fara fulltrúar aðildarríkjanna í ráðinu með formennsku í samsetningum ráðsins til skiptis, að undanskilinni þeirri sem fer með utanríkismál.

Hlutverk formennskuríkisins er einkum tvíþætt:

Það sér um að undirbúa og leiða fundi og ráðstefnur á vegum ráðsins og hefur eftirlit með því að öll vinna fari vel fram í ráðinu. Formennskuríkið þarf því að tryggja góða samvinnu milli aðildarríkjanna og stuðla að samkomulagi þeirra á milli þannig að ákvarðanataka innan ráðsins gangi vel og snurðulaust fyrir sig.
Það er fulltrúi ráðsins í samskiptum þess við aðrar stofnanir sambandsins, einkum Evrópuþingið og framkvæmdastjórnina. Þetta þýðir að formennskuríkið talar fyrir hönd aðildarríkjanna 28 í öllum viðræðum við þessar stofnanir. Ákvarðanir ráðsins eru í langflestum tilvikum teknar á grundvelli tillagna frá framkvæmdastjórninni og í samráði við Evrópuþingið, því er mikilvægt að formennskuríkið tryggi gott samstarf milli stofnananna.

Litháen fer með formennskuna í ráðinu frá 1. júlí til 31. desember 2013. Á myndinni sést hvernig ráðið hefur verið skreytt með kennimerkjum litháensku formennskunnar.

Með Lissabon-sáttmálanum, sem gekk í gildi 1. desember 2009, voru embætti forseta leiðtogaráðs ESB og æðsta talsmanns stefnu sambandsins í utanríkis- og öryggismálum stofnuð. Forseti leiðtogaráðsins stýrir nú fundum leiðtogaráðsins og æðsti talsmaður stefnu ESB í utanríkis- og öryggismálum undirbýr og hefur stjórn með fundum utanríkismálaráðsins. Fyrir þann tíma var það í verkahring formennskuríkisins. Formennskuríkið vinnur þó náið með forseta leiðtogaráðsins og æðsta talsmanninum þannig að það sé upplýst um öll mál.

Til að tryggja samfelldni í starfsemi ráðsins koma þrjú samliggjandi formennskuríki sér saman um stefnu næstu 18 mánaða og mynda svokallað þríeyki (ru. тройка eða troïka). Aðildarríkin skiptast svo á að fara með formennsku í ráðinu á sex mánaða fresti. Á meðan hin ríkin tvö sinna ekki formennskunni hafa þau það hlutverk að aðstoða formennskuríkið. Þessu fyrirkomulagi var komið á árið 2009 (ákvörðun ráðsins nr. 2009/881/ESB) í samræmi við ákvörðun ráðsins um niðurröðun formennskuríkjanna í ráðinu fram til ársins 2020 (nr. 2007/5/EB).

Þegar þetta er skrifað, í október 2013, fer Litháen með formennskuna og mun Grikkland taka við 1. janúar 2014. Tekur þá við þríeyki Ítalíu, Lettlands og Lúxemborgar.

Skipting á formennsku í ráðinu fram til ársins 2020:

Ártal	Vormisseri	Haustmisseri
2013	Írland	Litháen
2014	Grikkland	Ítalía
2015	Lettland	Lúxemborg
2016	Holland	Slóvakía
2017	Malta	Bretland
2018	Eistland	Búlgaría
2019	Austurríki	Rúmenía
2020	Finnland

Heimildir og mynd:

Handbook of the Presidency of the Council of the European Union. (Skoðað 2.10.2013).
What is the Presidency? | Presidency & EU | Lithuanian Presidency of the Council of the European Union 2013. (Skoðað 2.10.2013).
Image Gallery | News | Lithuanian Presidency of the Council of the European Union 2013. (Sótt 4.10.2013).

Hvað felst í því að fara með formennsku í ráðinu?

Höfundur

Útgáfudagur

Spyrjandi

Efnisorð

Tilvísun

Tengd svör á Evrópuvefnum

Nákvæmlega hverju breytir Lissabon-sáttmálinn um áhrif smáríkja innan ráðs ESB á næstu árum?

Hverju breytir Lissabon-sáttmálinn í vægi aðildarríkja innan Evrópuþings og framkvæmdastjórnar?

Hvert er hlutverk Herman Van Rompuy innan ESB?