Evrópuvefurinn: Hver eru OECD-ríkin og hvað merkir skammstöfunin?

OECD stendur fyrir Organisation for Economic Co-operation and Development eða Efnahags- og framfarastofnunin

Upphaf stofnunarinnar má rekja allt aftur til 1948 en þá undir nafninu OEEC, Organisation for European Economic Co-operation, eða Efnahagsstofnun Evrópu. Upphaflegt markmið stofnunarinnar var að úthluta Marshall-aðstoð eftir seinni heimsstyrjöldina. Í svari Unnars Árnasonar við spurningunni Hversu há var Marshall-aðstoðin sem Ísland fékk eftir seinni heimsstyrjöld? kemur eftirfarandi fram:

Marshallaðstoðin er kennd við þáverandi utanríkisráðherra Bandaríkjanna, George C. Marshall. Í ræðu sem hann hélt 5. júní 1947 bauð hann öllum Evrópuríkjum upp á aðstoð Bandaríkjanna við enduruppbyggingu eftir seinni heimsstyrjöldina. Um var að ræða umtalsverða fjárhagsaðstoð sem að einhverju leyti yrði í lánsformi, en langmest í formi styrkja sem næðu yfir fjögur ár.

Árið 1961 var stofnuninni breytt í OECD og fékk þá heitið Efnahags- og framfarastofnunin og náði þá ekki lengur einungis til ríkja Evrópu. Stofnríki voru 20 talsins og þar af einungis 2 utan Evrópu, það er Bandaríkin og Kanada. Stofnríkin voru þessi:

Austurríki	Frakkland	Ítalía	Spánn
Bandaríkin	Grikkland	Kanada	Sviss
Belgía	Holland	Lúxemborg	Svíþjóð
Bretland	Írland	Noregur	Tyrkland
Danmörk	Ísland	Portúgal	Þýskaland

Síðan þá hafa 18 ríki bæst í hópinn, þar af 9 utan Evrópu:

Ríki	Innganga	Ríki	Innganga
Japan	28. apríl 1964	Slóvakía	14. desember 2000
Finnland	28. janúar 1969	Síle	7. maí 2010
Ástralía	7. júní 1971	Slóvenía	21. júlí 2010
Nýja-Sjáland	29. maí 1973	Ísrael	7. september 2010
Mexíkó	18. maí 1994	Eistland	9. desember 2010
Tékkland	21. desember 1995	Lettland	1. júlí 2016
Ungverjaland	7. maí 1996	Litháen	5. júlí 2018
Pólland	22. nóvember 1996	Kólumbía	28. apríl 2020
Suður-Kórea	12. desember 1996	Kosta ríka	25. maí 2021

Stofnunin á auk þess í samstarfi við fjölda annarra hluthafa en þar mætti nefna önnur ríki, ýmsar stofnanir og samtök og Evrópusambandið. Þátttaka Íslands innan stofnunarinnar nær til ólíkra þátta líkt og samvinnu á sviði fjármála, skattamála, mennta, vísinda, félags- og atvinnumála, stjórnsýslu, umhverfis- og þróunarmála.

Stofnríki eru dökkblá. Ljósbláu ríkin hafa síðan bæst í hópinn.

Tilgangur Efnahags- og framfarastofnunarinnar er að veita ríkjum sameiginlegan vettvang til þess að bera saman stefnumótun aðildarríkjanna og reynslu þeirra í efnahags-, félags- og umhverfismálum. Meðal þess sem stofnunin ber saman milli landa er skólakerfi þeirra, hvernig sköttum er háttað, vinnutími fólks og uppbygging lífeyriskerfisins, auk fjölda annarra þátta sem snerta daglegt líf fólks, bæði beint og óbeint. Þá er reynt að greina hvaða aðferðum er best að beita gegn ýmsum vandamálum sem komið geta upp á þessum sviðum og ríkin móta sameiginlega stefnu gagnvart þessum málefnum. Með þessu móti reynir stofnunin að stuðla að varanlegum hagvexti, háu atvinnustigi, auknum lífsgæðum og almennri efnahagsþróun jafnt innan aðildarríkjanna sem og utan þeirra. Einnig leggur stofnunin sitt af mörkum til vaxtar og þróunar í heimsviðskiptum.

Vert er að taka fram að stofnunin er ekki vettvangur fyrir bindandi samninga eða lagasetningu. Fremur er stofnunin hugsuð sem samræðugrundvöllur þar sem umræða og gagnrýni leiðir til stefnubreytinga aðildarríkjanna.

Heimildir:

Organisation for Economic Co-operation and Development (OEDC). Members and partners. https://www.oecd.org/en/about/members-partners.html
Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). About: Better policies for better lives. https://www.oecd.org/en/about.html
OECD. Wikipedia. https://en.wikipedia.org/wiki/OECD

Myndir:

Yfirlitsmynd: OECD. Store norske leksikon. https://snl.no/OECD
OECD member states map.svg. Wikipedia. https://en.wikipedia.org/wiki/File:OECD_member_states_map.svg

Hver eru OECD-ríkin og hvað merkir skammstöfunin?

Höfundar

Útgáfudagur

Síðast uppfært

Spyrjandi

Efnisorð

Tilvísun

Tengd svör á Evrópuvefnum

Hverjir eru vextir innan ESB, hver er vaxtamunurinn innan þess og hver er sambærileg vaxtatala fyrir Ísland?

Hvernig eru tölur um stuðning við íslenskan landbúnað samanborið við ESB?

Hvað er NAFTA og hver er munurinn á uppbyggingu þess og ESB?

Er Seðlabanki Evrópu einkabanki?

Hvenær var Evrópusambandið stofnað og hvaða lönd eru í því núna?

Hvað er Genfarsáttmálinn?

Hvaða ríki voru í Varsjárbandalaginu?

Tengd svör á Vísindavefnum

Hversu há var Marshall-aðstoðin sem Ísland fékk eftir seinni heimsstyrjöld?

Hvað er G8-hópurinn, hvaða ríki eru í honum og hvert er hlutverk þessa hóps?

Er samningurinn um Evrópska efnahagssvæðið barn síns tíma?