Leit á vefnum
Niðurstöður leitar: „S������ttm������li um st������������ugleika“
727 svör fundustHvernig er einfaldasta skýringin á verðbólgu og hvað er „mínus“-verðbólga?
23.2.2000Eitt af hlutverkum peninga er að vera mælieining á verðmæti. Þessi mælieining hefur þó þann galla, ólíkt til dæmis mælieiningum metrakerfisins, að vera síbreytileg. Stundum er hægt að kaupa minna fyrir ákveðinn fjölda króna nú en áður. Þetta þýðir að mælieiningin hefur breyst og það er almennt kallað verðbólga. Ei...
Töpum við fullveldinu ef við göngum í ESB?
29.6.2026Í umræðum um hugsanlega aðild Íslands að ESB er fullveldishugtakið fyrirferðarmikið. Ýmsir telja að með aðild tapist eða minnki fullveldi Íslands. Í fullveldi ríkja felst réttur þeirra til að koma fram á alþjóðavettvangi, meðal annars að gerast aðili að alþjóðasamningum við erlend ríki og gerast aðili að alþjóðast...
Ættu Íslendingar að taka upp evruna?
20.9.2012Stutta svarið Þessari spurningu verður hver og einn að svara fyrir sig. Ástæðan er sú að valið milli þess að taka upp evru eða halda í krónuna veltur að miklu leyti á áhættufælni einstaklinga á þeim tíma sem þeir spyrja sjálfa sig hvort vænlegra sé að taka upp evru eða halda krónunni. Hagfræðin mun ekki gefa a...
Hvað bjuggu margir í Evrópu árið 1000?
2.7.2003Aðferðir til að gera sér grein fyrir fólksfjölda á liðinni tíð, áður en skráning hófst, byggjast einkum á mati á vistfræðilegum þáttum ásamt tæknistigi og atvinnuháttum samfélagsins. Samkvæmt þess konar aðferðum er talið að íbúar Evrópu árið 1000 hafi verið um 36 milljónir og um helmingur þeirra hafi búið við Miðj...
Hvaða ríki voru í Varsjárbandalaginu?
8.6.2004Varsjárbandalagið (e. Warsaw Pact) var stofnað af átta löndum í Austur-Evrópu 14. maí árið 1955. Stofnaðilar voru Búlgaría, Ungverjaland, Austur-Þýskaland, Pólland, Albanía, Tékkóslóvakía, Rúmenía og Sovétríkin. Tilgangurinn með stofnuninni var að mynda hernaðarbandalag ríkja í Austur-Evrópu til móts við Atlantsha...
Myndi innganga í ESB hafa í för með sér upptöku evru og breytingu á húsnæðislánum?
9.3.2026Spyrjandi var með nokkrar spurningar og þeim er hér öllum svarað: 1. Myndi innganga í ESB hafa í för með sér upptöku evru?2. Myndi innganga í ESB breyta lánakjörum húsnæðislána? 3. Myndi innganga í ESB hafa í för með sér lægri lánavexti húsnæðislána?4. Myndi innganga í ESB hafa í för með sér að húsnæðislán greid...
Hvað kostar að halda uppi gjaldeyrisforða fyrir krónuna?
25.3.2026Öll spurningin hljóðaði svona: Hver er kostnaðurinn við að halda uppi gjaldeyrisforða fyrir krónuna og mundi sá kostnaður allur sparast ef við tækjum upp evru? Stutta svarið Það er nokkuð snúið að meta kostnað Seðlabankans af því að halda úti gjaldeyrisforða en það er þó hægt að reyna að meta hann. Engin...
Gilda sömu reglur um viðurkenningu á menntun í öllum aðildarríkjum ESB? - Myndband
22.6.2012Það gilda ekki sömu reglur um viðurkenningu á menntun í öllum aðildarríkjum ESB. Evrópusambandið fer ekki með valdheimildir til að setja reglur í menntamálum en það hefur heimildir til að stuðla að samvinnu aðildarríkjanna í þeim málaflokki. Viðurkenning menntunar innan Evrópusambandsins byggist á því að aðildarrí...
Hafa þrjú voldugustu ríki Evrópusambandsins farið með friði síðan um aldamótin 1900?
30.11.2012Margir hafa velt fyrir sér spurningum af þessum toga vegna þeirrar ákvörðunar norsku Nóbelsnefndarinnar að veita Evrópusambandinu friðarverðlaun ársins 2012. Vísað er í tilkynningu nefndarinnar í svarinu. Þar kemur fram til dæmis að árið 1945 höfðu Þýskaland og Frakkland háð þrjár styrjaldir á 70 árum, og má bæta ...
Af hverju gerði Ísland fríverslunarsamning við Kína og um hvað snýst samningurinn?
19.4.2013Ísland hefur lengi sóst eftir fríverslunarsamningi við Kína til að afnema viðskiptahindranir milli ríkjanna og bæta aðgang íslenskra fyrirtækja að kínverskum markaði. Við gildistöku samningsins falla niður tollar af mikilvægustu útflutningsvörum Íslendinga til Kína og sömuleiðis af öllum innfluttum vörum frá Kína,...
Er það ekki mótsögn að ef við ætlum að taka upp evru í stað "lélegrar" krónu þurfi fyrst að gera krónuna að "góðum" gjaldmiðli með því að uppfylla viss skilyrði?
14.11.2013Öll spurningin hljóðaði svona: Upptaka evru er oft nefnd sem ávinningur af ESB-aðild því að þá fáist "betri gjaldmiðill" en krónan sé. Sé litið til Maastricht-skilyrðanna þá virðist þó að til að geta tekið upp evru þurfi Ísland fyrst að ná myntstöðugleika og lágum vöxtum með krónu. Í þessum rökstuðningi fyrir aði...
Ef Ísland gengur í ESB og tekur upp evru verða þá verð á fatnaði nákvæmlega þau sömu hér og í öðrum evruríkjum?
10.5.2013Stutta svarið Stutta svarið er varla. Þótt ekki sé útilokað að verð á fatnaði yrðu í einhverjum tilfellum þau sömu hér og á meginlandi Evrópu, ef Ísland gengi í Evrópusambandið og tæki upp evru, yrði það frekar undantekning en regla. Aðild að Evrópusambandinu og myntbandalagi Evrópu gæti haft margvísleg áhrif á...
Fastanefnd EFTA
26.10.2012Fastanefnd EFTA (e. Standing Committee of the EFTA States) er skipuð sendiherrum EFTA/EES-ríkjanna og er vettvangur pólitískrar umræðu þeirra á milli. Nefndin starfar á grundvelli sérstaks samnings milli EFTA-ríkjanna, en helsta hlutverk hennar er að samræma afstöðu EFTA/EES-ríkjanna gagnvart Evrópusambandinu fyri...
Hvernig mundi verðbólga hafa áhrif á íslenskan efnahag ef Ísland væri aðili að ESB og notaði evru í stað krónu?
10.2.2012Áhrifin af verðbólgu yrðu í raun svipuð þeim sem nú eru til staðar með krónuna sem gjaldmiðil. Hins vegar yrði líklega erfiðara að mæta þeim áhrifum ef Íslendingar hefðu ekki lengur yfir eigin gjaldmiðli að ráða. Einmitt þess vegna er mikilvægt að verðbólga á Íslandi lækki, í sögulegu samhengi séð, gefi Íslendinga...
Hvernig er gervigreind notuð á Evrópuvefnum?
15.5.2026Hér er að finna svör við ýmsum spurningum sem tengjast notkun gervigreindar á Evrópuvefnum. Af hverju sé ég þessa síðu en ekki svar við spurningu? Gervigreindarsvör Evrópuvefsins eru bara sýnileg þeim sem biður gervigreindina um svarið - og þau eru aðeins aðgengileg í tiltekinn tíma. Annað hvort hefur þú ...