MANNFJÖLDI
Um 450 MILLJÓNIR
AÐILDARRÍKI
27
ORKA
ENDURNÝJANLEG 25,2%
VERÐBÓLGA
2,9%
ATVINNULEYSI
6%
Leit á vefnum
Niðurstöður leitar: „Hagfræðistofnun Háskóla Íslands“
306 svör fundust
Hvort eru viðræður við ESB aðildarviðræður eða aðlögunarviðræður?
17.4.2026Stutta svarið Í aðildarviðræðum Íslands við ESB, sem hófust árið 2010, náðu íslensk stjórnvöld og ESB saman um að Ísland myndi hvorki ráðast í breytingar á opinberum stofnunum né lagabreytingum sem af aðild leiddu. Sögulegar ástæður eru fyrir því að fyrrum kommúnistaríki sem vildu ganga í ESB eftir fall kommúni...
Hvernig breytist aðgangur að vinnumarkaði og skólum ef Ísland gengur í Evrópusambandið?
1.9.2009Afar litlar breytingar yrðu á aðgangi Íslendinga að vinnumarkaði ríkja Evrópusambandsins ef Ísland gengi í sambandið. Ísland hefur fullgilt EES-samninginn og er því aðili að Evrópska efnahagssvæðinu. Reglur um vinnumarkað falla að miklu leyti undir EES-samninginn og Ísland hefur því tekið nánast allt regluverk sam...
Hefur Ísland tekið þátt í efnahagslegum refsiaðgerðum gegn ríkjum sem hafa brotið alþjóðleg lög?
27.11.2013Já, Ísland hefur innleitt allar þvingunaraðgerðir og efnahagslegar refsiaðgerðir öryggisráðs Sameinuðu þjóðanna. Þar að auki hefur Ísland innleitt flestar þvingunaraðgerðir Evrópusambandsins en ítarlegri umfjöllun um efnahagslegar refsiaðgerðir ESB er að finna í svari vefsins við spurningunni Beitir Evrópusambandi...
Evrópska efnahagssvæðið
16.4.2012Evrópska efnahagssvæðið (EES; European Economic Area, EEA) nær til allra aðildarríkja ESB og þriggja ríkja Fríverslunarsamtaka Evrópu (e. European Free Trade Association, EFTA), Íslands, Liechtensteins og Noregs. Það var stofnað árið 1994 með samningi milli EFTA-ríkjanna Íslands, Liechtensteins, Noregs, Sviss, Aus...
Er eina leið smáríkja til áhrifa og valda að fara í bandalög við önnur ríki?
2.10.2025Bandalagamyndun er ein helsta leið smáríkja til að tryggja hagmuni sína í samfélagi þjóðanna. En bandalagamyndum er aðeins hluti af þeim úrræðum sem smáríki hafa til að styrkja stöðu sína. Í smáríkjafræðum, sem er afsprengi stjórnmálafræði, er einkum fjallað um þrjár leiðir fyrir smáríki til að styrkja stöðu sína:...
Hver er vestasti oddi Evrópu?
14.2.2002Samkvæmt algengum Evrópukortum mundu Bjargtangar í Látrabjargi vera vestasti oddi Evrópu. Þessi kort segja þó ekki alla söguna því að Asóreyjar eru vestar en Ísland og teljast ótvírætt til Evrópu. Eðlilegast er því að telja vestasta hluta Asóreyjaklasans vestasta odda Evrópu. *** Þessi spurning er í raun fló...
Hvort mundu íslensk heimili og fyrirtæki greiða hærri eða lægri tolla vegna útflutnings með aðild að ESB?
2.12.2011Stutta svarið við þessari spurningu er að það yrðu engar sýnilegar breytingar á greiðslum útflutningstolla við aðild Íslands að ESB. Ástæðan er sú að útflutningur er almennt tollfrjáls bæði frá Íslandi og frá aðildarríkjum ESB til þriðju ríkja. Lengra svar Evrópusambandið er tollabandalag sem þýðir að aðilda...
Er Ísland nálægt því að uppfylla Maastricht-skilyrðin fyrir upptöku evru?
15.11.2013Ísland uppfyllir ekki Maastricht-skilyrðin og í sögulegu tilliti hefur Íslandi tekist illa að halda sig innan marka þeirra. Frá árinu 1998 til 2013 uppfyllti Ísland einungis verðbólgumarkmiðið fimm sinnum og þá yfirleitt í fremur stuttan tíma. Ísland uppfyllti skilyrðin um opinber fjármál á árunum 2000 og 2005 en ...
Hvað mundi breytast við aðild að Evrópusambandinu varðandi póstverslun?
26.10.2012Helstu breytingarnar sem aðild að Evrópusambandinu hefði í för með sér varðandi póstverslun lúta að tollum annars vegar og fyrirkomulagi virðisaukaskattsinnheimtu hins vegar. – Núverandi umhverfi póstverslunar á Íslandi býður upp á ýmsa möguleika til einföldunar óháð aðild að ESB og hefur Alþingi nýverið ákveðið a...
Hvað eru TAIEX-styrkir og hverjir geta sótt um þá?
24.8.2012Síðan sumarið 2010 hefur Íslandi staðið til boða svokölluð TAIEX-aðstoð Evrópusambandsins. Hún gengur fyrst og fremst út á að aðstoða umsóknarríki ESB við að undirbúa sig undir þær skuldbindingar sem aðild að Evrópusambandinu felur í sér. TAIEX snýst um að miðla starfsmönnum í stjórnsýslu umsóknarríkja nauðsynlegr...
Stenst það hjá Bjarna Benediktssyni að Sjálfstæðisflokkurinn hafi aldrei í aðdraganda kosninga 2013 lofað þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald aðildarviðræðna við ESB?
24.9.2016Spurningin í fullri lengd hljóðaði svona: Stenst það sem Bjarni Benediktsson sagði í fyrstu kappræðum forsvarsmanna á RÚV fimmtudagskvöldið 22. sept. 2016, að Sjálfstæðisflokkurinn hafi aldrei í aðdraganda kosninganna 2013 lofað þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald aðildarviðræðna við ESB? Rétt er að taka fra...
Ef Ísland gengur í ESB og tekur upp evru verða þá verð á fatnaði nákvæmlega þau sömu hér og í öðrum evruríkjum?
10.5.2013Stutta svarið Stutta svarið er varla. Þótt ekki sé útilokað að verð á fatnaði yrðu í einhverjum tilfellum þau sömu hér og á meginlandi Evrópu, ef Ísland gengi í Evrópusambandið og tæki upp evru, yrði það frekar undantekning en regla. Aðild að Evrópusambandinu og myntbandalagi Evrópu gæti haft margvísleg áhrif á...
Hafa einhver aðildarríki ESB haldið þjóðaratkvæðagreiðslu um hvort sækja ætti um aðild að ESB?
8.6.2012Eftir því sem Evrópuvefurinn kemst næst hefur ekkert ríki, hvorki aðildarríki ESB né annað, efnt til þjóðaratkvæðagreiðslu um hvort það ætti að sækja um aðild að ESB eða ekki. Á Íslandi er stefnt að því að halda þjóðaratkvæðagreiðslu um það hvort halda skuli aðildarviðræðum Íslands við Evrópusambandið áfram eða...
Yrðu einhverjar breytingar á íslenska kvótakerfinu við inngöngu í ESB?
27.7.2012Ef til inngöngu Íslands í Evrópusambandið kæmi yrði meginbreyting á umhverfi íslenska kvótakerfisins sú að ákvarðanir um leyfilegan heildarafla íslenskra útgerða yrðu teknar af ráði landbúnaðar- og sjávarútvegsráðherra ESB-ríkjanna í Brussel. Í þessu fælist framsal á valdi sem íslenska ríkið fer með í dag. Í E...
Hvað er fullveldi?
17.12.2018Fullveldi er oftast notað yfir stjórnskipulegt sjálfstæði – með öðrum orðum það að vald til að taka ákvarðanir sé hjá innlendum stofnunum og aðilum sem sæki valdið ekkert annað. Þetta er líka hægt að orða þannig að fullvalda ríki fari með æðsta vald í öllum málum á yfirráðasvæði sínu og sæki það ekki til neins an...