Það er rétt að Ísland er ekki aðili að Evrópusambandinu. Ísland er hins vegar aðili að samningnum um Evrópska efnahagssvæðið, eða EES-samningnum.
EES-samningurinn er samningur á milli annars vegar Evrópusambandsins og aðildarríkja þess, og hins vegar þriggja aðildarríkja Fríverslunarsamtaka Evrópu (EFTA); Íslands, Noregs og Liechtenstein. Með samningnum var komið á fót hinu svokallaða Evrópska efnahagssvæði, með því sem kallað hefur verið fjórfrelsi, það er frjálsum viðskiptum með vöru og þjónustu og frjálsum flutningum fjármagns og vinnuafls á milli aðildarríkja samningsins. Að auki kveður samningurinn á um samstarf EES-ríkja á ýmsum öðrum sviðum, svo sem á sviði félags- og jafnréttismála, neytendamála og vísinda- og tæknimála.
Reglur Evrópusambandsins taka ekki gildi á Íslandi nema þær hafi sérstaklega verið teknar upp í landsrétti, annað hvort með lögum eða reglugerð sem hefur stoð í lögum. Reglur Evrópusambandsins hafa því ekki svokölluð "bein réttaráhrif" hér á landi, eins og þær hafa í aðildarríkjum sambandsins. Hins vegar felur EES-samningurinn í sér skyldu EFTA/EES-ríkja til þess að taka tilteknar reglur Evrópusambandsins upp í landsrétti, á þeim sviðum sem EES-samningurinn tekur til. Vanræki ríkið þessa skyldu sína geta borgarar öðlast skaðabótakröfu á hendur ríkinu.[1] Skyldan er því rík.
Veigamesta skuldbindingin felst í ákvæði 7. gr. EES-samningsins, sem kveður á um skyldu aðildarríkja til þess að taka upp í landsrétti gerðir sem vísað er til eða er að finna í viðaukum við samninginn, eða ákvörðunum sameiginlegu EES-nefndarinnar. Viðamikla skyldu er einnig að finna í bókun 35 við samninginn, um framkvæmd EES-reglna, en þar segir:Vegna tilvika þar sem getur komið til árekstra á milli EES-reglna [...] og annarra settra laga, skuldbinda EFTA-ríkin sig til að setja, ef þörf krefur, lagaákvæði þess efnis að EES-reglur gildi í þeim tilvikum.
Áhrif Evrópusambandsins á innlendan rétt eru enn víðtækari, því skv. 3. gr. laga nr. 2/1993 um Evrópska efnahagssvæðið[2] skal skýra íslensk lög og reglur til samræmis við EES-samninginn og þær reglur sem á honum byggja.
Samkvæmt 6. gr. EES-samningsins, skal svo við framkvæmd og beitingu ákvæða samningsins túlka þau í samræmi við úrskurði Evrópudómstólsins (ECJ) sem kveðnir eru upp fyrir undirritunardag samningsins. Fjórða gr. EES-samningsins kveður svo á um bann við mismunum á grundvelli ríkisfangs á gildissviði samningsins.
Tilvísanir:
Heimildir, frekari lesefni og mynd:
Hjálpaðu okkur að greina gæði gervigreindarinnar með því að segja okkur hvort svarið var gott eða slæmt.
Takk fyrir þátttökuna!
MANNFJÖLDI
Um 450 MILLJÓNIR
AÐILDARRÍKI
27
ORKA
ENDURNÝJANLEG 25,2%
VERÐBÓLGA
3,3%
ATVINNULEYSI
6%
