Leit á vefnum
Niðurstöður leitar: „innri markaður ESB“
613 svör fundustInnri markaður ESB og EES
13.4.2012Innri markaður (e. internal market, single market) Evrópusambandsins og Evrópska efnahagssvæðisins (EES) grundvallast á reglunum um fjórfrelsið eða hið fjórþætta frelsi (e. the four freedoms), sem er hugtak sem vísar til frjáls flæðis vöru, launþega, þjónustu og fjármagns. Stofnun innri markaðarins átti sér l...
Hvað er bókun 35 og hvaða máli skiptir hún?
14.10.2026Í umræðum í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslunnar sumarið 2026 kom fram sú skoðun að EES-samningurinn tryggði nægilega hagsmuni Íslands í samskiptum við ESB og því væri engin þörf á fullri aðild. Með EES hefðum við allt sem við þyrftum, jafnvel fyrir lítið sem ekkert. Einnig heyrðist að EES hefði ákveðna kosti umfr...
EFTA/EES-ríkin
20.7.2012EFTA/EES-ríkin eru Ísland, Liechtenstein og Noregur, en það eru þau EFTA-ríki sem eiga aðild að samningnum um Evrópska efnahagssvæðið. Með samningnum urðu EFTA/EES-ríkin hluti af innri markaði Evrópusambandsins, sem grundvallast á reglunum um svonefnt fjórfrelsi, og skuldbundu sig jafnframt til að taka upp í innl...
Nýaðferðartilskipanir
29.6.2012Svonefndar nýaðferðartilskipanir (e. New Approach Directives) skilgreina almennar og samræmdar grunnkröfur til öryggis og eiginleika sem tilteknir vöruflokkar þurfa að uppfylla ef heimila á markaðssetningu þeirra á Evrópska efnahagssvæðinu. Vöruflokkar sem heyra undir nýaðferðartilskipanir eru til dæmis leikföng, ...
Fjórfrelsið
5.4.2012Fjórfrelsið eða hið fjórþætta frelsi (e. the four freedoms) er hugtak sem vísar til frjáls flæðis vöru, fólks, þjónustu og fjármagns og er grundvöllur innri markaðar ESB og Evrópska efnahagssvæðisins (EES). Fjórfrelsið felur í sér: Frjálsa vöruflutninga, það er frjáls viðskipti með vörur á innri markaðinum. ...
EES-ríkin
1.2.2013EES-ríkin eru þau ríki sem eiga aðild að samningnum um Evrópska efnahagssvæðið. Samningurinn nær til allra 27 aðildarríkja Evrópusambandsins og þriggja aðildarríkja EFTA, Íslands, Liechtenstein og Noregs (EFTA/EES-ríkin). Með EES-samningnum mynda þessi þrjátíu ríki eitt einsleitt efnahagssvæði (innri markaðinn) se...
Fjárfestingarbanki Evrópu
13.9.2013Fjárfestingarbanki Evrópu (e. European Investment Bank, EIB) var stofnaður með Rómarsáttmálanum árið 1958 og hefur það hlutverk að lána fé til fátækari svæða í Evrópu, verðandi aðildarríkja og þróunarlanda en einnig til fyrirtækja og aðila í einka- og opinbera geiranum. Bankinn hefur aðsetur í Lúxemborg. Í 30...
Hver ræður yfir auðlindum þjóða sem eru í ESB?
21.10.2026Þegar rætt er um ESB og náttúruauðlindir þarf að greina á milli tveggja ólíkra atriða. Annars vegar er um að ræða forræði ríkisins yfir náttúruauðlindum sínum og skipan eignarréttar. Hins vegar eru heimildir ESB til að setja reglur um atvinnustarfsemi og viðskipti sem byggjast á nýtingu þessara auðlinda. Grundv...
Sameiginlegur markaður
30.12.2011Sameiginlegur markaður (e. common market) er þriðja eða fjórða stig efnahagslegs samruna, eftir því hvernig talið er. Það vísar til þess að til viðbótar við afnám hindrana í viðskiptum með vörur (sjá fríverslunarsvæði) kemur samkomulag um frjálst flæði framleiðsluþátta (e. factors of production), það er að segja, ...
Evrópska efnahagssvæðið
16.4.2012Evrópska efnahagssvæðið (EES; European Economic Area, EEA) nær til allra aðildarríkja ESB og þriggja ríkja Fríverslunarsamtaka Evrópu (e. European Free Trade Association, EFTA), Íslands, Liechtensteins og Noregs. Það var stofnað árið 1994 með samningi milli EFTA-ríkjanna Íslands, Liechtensteins, Noregs, Sviss, Aus...
Er Lettland aðili að Evrópska efnahagssvæðinu?
22.6.2012Já, Lettland er aðili að Evrópska efnahagssvæðinu, eins og öll önnur aðildarríki Evrópusambandsins, og hefur verið það síðan það gekk í sambandið árið 2004. Lettland er meðal þeirra fyrrum Sovétríkja sem hafa leitað nánari tengsla við Vesturlönd eftir að hafa endurheimt sjálfstæðið sitt á ný í upphafi tíunda áratu...
Hafa heildaralþjóðaviðskipti einstakra landa aukist eða minnkað við inngöngu í ESB?
23.11.2012Almennt virðist reyndin vera sú að heildaralþjóðaviðskipti aðildarríkja Evrópusambandsins hafi aukist við inngöngu í sambandið. Sú var raunin í tilviki fjölmargra Mið- og Austur-Evrópulanda sem gengu í sambandið árið 2004. Hið sama má segja um mörg önnur aðildarríki, ef ekki öll. *** Það er merkilegt að áhr...
Evrópa 2020
9.11.2012Evrópa 2020 var 10 ára stefnumörkun Evrópusambandsins sem hafði að markmið að stuðla að sjálfbærum hagvexti innan sambandsins. Áætluninni var komið á fót árið 2010. Hún tók við af Lissabon-áætluninni sem gilti í 10 ár frá árinu 2000 og hafði að markmiði að tryggja samkeppnishæfni Evrópu. Áætlunin Evrópa 2020 var m...
Hvað er undanskilið í EES-samningnum?
18.5.2012Þegar spurt er hvað sé undanskilið í EES-samningnum er átt við hvaða sameiginlegu stefnur og málaflokkar sem aðildarríki Evrópusambandsins vinna saman að, á grundvelli ESB-sáttmálanna, falli utan gildissviðs samningsins um Evrópska efnahagssvæðið (EES). Með samningnum um Evrópska efnahagssvæðið fengu EFTA/EES-...
Valdheimildir
29.6.2012Aðildarríki Evrópusambandsins hafa veitt sambandinu valdheimildir á tilteknum sviðum til að ná sameiginlegum markmiðum. Í þessum tilgangi hafa ríkin framselt stofnunum sambandsins hluta fullveldis síns. Valdmörk sambandsins ráðast af meginreglunni um veittar valdheimildir. Samkvæmt henni skal sambandið aðeins aðha...