Evrópuvefurinn: Hvaða lönd í Evrópu voru hluti af Sovétríkjunum fyrir 1991?

Hér er einnig svarað spurningunni:

Hvað voru löndin mörg sem tilheyrðu Sovétríkjunum og hver voru þau?

Svarið við þessari spurningu er ekki alveg jafn klippt og skorið og í fyrstu kann að virðast. Evrópa er nokkuð vel afmörkuð á þrjá vegu í norður, suður og vestur enda liggur álfan þar að mestu að hafi. Mörk Asíu og Evrópu hafa hins vegar verið umdeild og fylgja ekki endilega landamærum ríkja auk þess sem fleiri þættir, svo sem menning og saga, geta líka skipt máli. Á þessum jaðri heimsálfanna tveggja eru einmitt nokkur fyrrum sovétlýðveldi.

Sovétríkin voru fjölþjóðaríki, stofnuð eftir rússnesku byltinguna árið 1917 undir forystu Kommúnistaflokksins og liðu undir lok árið 1991. Síðust áratugina voru aðildarríkin 15 og urðu þau öll sjálfstæð eftir 1991.

Lýðveldin 15 sem saman mynduðu Sovétríkin.

Af þessum 15 fyrrum sovétlýðveldum eru sjö í Evrópu. Þrjú þeirra, Eistland, Lettland og Litháen, eiga aðild að Evrópusambandinu, en hin fjögur eru Belarús, Moldóva, Úkraína og Rússland. Reyndar er Rússland bæði í Evrópu og Asíu eins og lesa má í svari við spurningunni Í hvaða heimsálfu er Rússland? en það er venjulega talið til Evrópu, fjölmennasti hluti þess er í Evrópu sem og höfuðborg landsins.

Fjögur önnur ríki eiga land að hluta til í Evrópu eða eru meðlimir í evrópskum samtökum og eru oft, en alls ekki alltaf, talin til álfunnar. Þá er ekki eingöngu horft til landfræðilegrar legu heldur getur það byggst á menningarlegum eða sögulegum grunni. Þetta eru Georgía, Aserbaídsjan og Kasakstan sem liggja öll að litlum hluta innan Evrópu og tilheyra því í raun tveimur heimsálfum. Landfræðilega er Armenía sjaldnast talin til Evrópu en ef litið er til menningar og sögu þegar löndum er skipt á milli heimsálfa þá er Armenía stundum talin með Evrópulöndum. Að Kasakstan undanskildu eiga þessi lönd öll aðild að Evrópuráðinu.

Þau fjögur fyrrum sovétlýðveldi sem eftir standa og geta hvorki beint né óbeint talist til Evrópu heldur eru óumdeilanlega í Asíu eru Kirgistan, Tadsíkistan, Túrkmenistan og Úsbekistan.

Kort:

USSR Republics Numbered Alphabetically.png - Wikimedia Commons. Íslenskur texti settur inn af ritstjórn Vísindavefsins. (Sótt 31. 7. 2015).

Hvaða lönd í Evrópu voru hluti af Sovétríkjunum fyrir 1991?

Höfundur

Útgáfudagur

Síðast uppfært

Spyrjandi

Efnisorð

Tilvísun

Tengd svör á Evrópuvefnum

Hvaða lönd teljast til Evrópu?

Hvaða Evrópulönd eru ekki í ESB og hvers vegna?

Getið þið sagt mér hvar landamæri Evrópu liggja?

Hefur Evrópukortið breyst mikið á liðnum öldum?