Evrópuvefurinn: Hver er afstaða ESB til kjarnorkuvopna og hvaða aðildarríki ESB eiga kjarnorkuvopn?

Hlusta

Evrópusambandið hefur ekki mótað heildstæða stefnu um kjarnorkuvopn þar sem afstaða aðildarríkjanna er mjög mismunandi. Sum aðildarríki treysta á kjarnorkuvopn til að tryggja öryggi sitt á meðan önnur telja kjarnorkuvopn ógna öryggi. Þau ESB-ríki sem einnig eru aðilar að NATO samþykkja að einhverju leyti jákvætt hlutverk kjarnorkuvopna í öryggismálum, þar sem þau styðja sérstaka stefnu NATO í kjarnorkumálum. Önnur ESB-ríki, eins og Írland og Svíþjóð, sem hafa lýst yfir hlutleysi, vilja útrýmingu kjarnorkuvopna í heiminum.

Evrópusambandið hefur beitt sér í þessum málaflokki, meðal annars með því að samþykkja sérstaka öryggisáætlun (e. European Security Strategy) árið 2003 sem skilgreinir hryðjuverk og útbreiðslu gereyðingarvopna sem tvær helstu ógnirnar við alþjóðaöryggi. Margir telja að öryggisáætlunin hafi helst átt að gegna því markmiði að vera einhvers konar tákn um evrópska samstöðu eftir klofninginn sem varð milli ESB-ríkjanna í afstöðunni til hernaðaríhlutunar í Írak, en sambandinu mistókst að koma sér saman um sameiginlega afstöðu í því máli. Evrópska öryggisáætlunin útfærir til að mynda enga sérstaka sýn á hvernig Evrópusambandið geti varist nýjum hættum kjarnorkuvopna eða brugðist við útbreiðslu þeirra.

Franska flugmóðurskipið <em>Charles de Gaulle</em> (til hægri) og bandaríska flugmóðurskipið <em>USS Enterprise</em> (til vinstri) sem bæði eru kjarnorkuknúin.

Franska flugmóðurskipið Charles de Gaulle (til hægri) og bandaríska flugmóðurskipið USS Enterprise (til vinstri) sem bæði eru kjarnorkuknúin.

Tvö aðildarríki ESB, Bretland og Frakkland, eru viðurkennd kjarnorkuveldi. Bretland var þriðja ríkið í heiminum (á eftir Bandaríkjunum og Sovétríkjunum) til að prófa kjarnorkuvopn. Fyrsta tilraunasprenging Breta fór fram 3. október 1952 í Ástralíu. Talið er að Bretland búi yfir 225 kjarnavopnum í dag. Frakkland var fjórða ríkið í heiminum til að þróa og prófa kjarnorkuvopn. Frakkar sprengdu fyrstu tilraunasprengju sína 13. febrúar 1960 í suðurhluta Alsír, við Tanezrouft-eyðimörkina. Talið er að Frakkland búi yfir um 300 kjarnavopnum í dag.

Fjögur NATO/ESB-ríki hýsa þar að auki bandarísk kjarnorkuvopn. Þau eru Belgía, Holland, Ítalía og Þýskaland.

Heimildir og mynd:

6. World nuclear forces - www.sipri.org. (Skoðað 16.12.2013).
Nuclear Weapons in Europe -- Long Dormant Debate Brewing Again | Fall/Winter 2009. (Skoðað 17.12.2013).
Arsenal nucléaire du Royaume-Uni - Wikipédia. (Skoðað 16.12.2013).
Force de dissuasion nucléaire française - Wikipédia. (Skoðað 16.12.2013).
Partnering for a nuclear-safe world: the EU, its strategic partners and nuclear non-proliferation. (Skoðað 16.12.2013).
Tactical Nuclear Weapons and NATO. (Skoðað 3.12.2013).
List of states with nuclear weapons - Wikipedia, the free encyclopedia. (Sótt 19.12.2013).

Hver er afstaða ESB til kjarnorkuvopna og hvaða aðildarríki ESB eiga kjarnorkuvopn?

Höfundur

Útgáfudagur

Spyrjandi

Efnisorð

Tilvísun

Tengd svör á Evrópuvefnum

Hvernig er samskiptum ESB og NATO háttað?

Hvenær og hvers vegna var NATO stofnað og hvaða tilgangi gegnir það í dag?

Af hverju er Ísland í NATO?

Tengd svör á Vísindavefnum

Hvernig verka venjulegar kjarnorkusprengjur?

Af hverju eru kjarnorkusprengjur svona kraftmiklar?

Er til öflugri sprenging sem er hrundið af stað af mannavöldum en kjarnorkusprenging?

Hverjir aðrir en Bandaríkjaforseti höfðu vald yfir kjarnorkuvopnum Bandaríkjanna á fyrri hluta kalda stríðsins?