Evrópuvefurinn: Hvort mundu íslensk heimili og fyrirtæki greiða hærri eða lægri tolla vegna útflutnings með aðild að ESB?

Hlusta

Stutta svarið við þessari spurningu er að það yrðu engar sýnilegar breytingar á greiðslum útflutningstolla við aðild Íslands að ESB. Ástæðan er sú að útflutningur er almennt tollfrjáls bæði frá Íslandi og frá aðildarríkjum ESB til þriðju ríkja.

Lengra svar

Evrópusambandið er tollabandalag sem þýðir að aðildarríkjum sambandsins er óheimilt að leggja tolla, eða gjöld með samsvarandi áhrif, á vörur í frjálsu flæði innan sambandsins. Ef Ísland yrði aðili að ESB tæki tollskrá sambandsins gildi gagnvart þriðju ríkjum og mundi Ísland jafnframt gangast undir viðskiptastefnu ESB. Enn fremur mundi Ísland þurfa að segja upp tvíhliða fríverslunarsamningum og samningum á vettvangi EFTA en fengi í staðinn aðild að fríverslunarsamningum sem ESB hefur gert.

Upptaka tollskrár Evrópusambandsins fæli í sér margvíslegar breytingar á tolltöxtum gagnvart þriðju ríkjum samanborið við gildandi tollskrá, bæði til hækkunar og lækkunar, en það á þó í reynd einungis við um tolla á innfluttar vörur.

Samkvæmt tollskrá ársins 2011 er útflutningur frá Íslandi almennt tollfrjáls. Það þýðir að hvorki er lagður tollur né önnur útflutningsgjöld á útfluttar vörur en ákvæði um útflutningsgjöld í lögum voru felld úr gildi árið 1990.

Í Evrópusambandinu er að meginreglu leyfilegt að leggja tolla á útflutning. Þar sem sambandið, líkt og íslenska ríkið, hefur þó iðulega sjálft hag af því að flytja út vörur til annarra landa er sjaldgæft að lögð séu útflutningsgjöld á útfluttar vörur. Einungis í þeim tilvikum þegar heimsmarkaðsverð vöru, sem skortur er á innan Evrópusambandsins, er hærra en verð hennar á innri markaði sambandsins er stundum gripið til þess ráðs að leggja á útflutningsgjöld til að draga úr útflutningi vörunnar. Þetta er gert til að tryggja framboð vörunnar á heimamarkaði á lægra verði en á sambærilegri innfluttri vöru.

Samkvæmt upplýsingum á heimasíðu þýska tollembættisins eru um þessar mundir aðeins lögð gjöld á útflutning einnar vöru, durum-hveitis, en innlend framleiðsla hveitis er ekki nógu mikil til að mæta innlendri eftirspurn.

Ekki er flutt út durum-hveiti frá Íslandi og því er ekki að sjá að breytingar yrðu á greiðslu útflutningstolla fyrir íslensk heimili og fyrirtæki með aðild Íslands að Evrópusambandinu.

Mynd:

Yfirlitsmynd: Maritime and Shipping Industry: A Deep Dive - Truescope. (Sótt 24.04.2026).

Upprunalega spurningin hljóðaði svona:

Munu íslensk heimili og fyrirtæki greiða minni eða meiri tolla vegna útflutnings eftir inngöngu í ESB, miðað við núverandi útflutning?

Hvort mundu íslensk heimili og fyrirtæki greiða hærri eða lægri tolla vegna útflutnings með aðild að ESB?

Höfundur

Útgáfudagur

Síðast uppfært

Spyrjandi

Efnisorð

Tilvísun

Tengd svör á Evrópuvefnum

Hvaða viðskiptasamningar okkar falla niður við aðild að ESB? Hvaða samningar ESB kæmu í staðinn? Hver yrðu heildaráhrifin?

Hvernig munu gjöld á innfluttar bifreiðar breytast ef Ísland gengur í ESB?

Hver er stefna ESB þegar kemur að viðskipta- og fríverslunarsamningum?

Er ekki rétt skilið að tollar á vörum milli ESB-ríkja falla niður við inngöngu í ESB, til dæmis þegar vara er pöntuð á Netinu?