Evrópuvefurinn: Sambandsborgari

Hlusta

Orðið sambandsborgari (e. citizen of the Union) er notað um ríkisborgara aðildarríkja Evrópusambandsins. Sambandsborgararéttur kemur til viðbótar við ríkisborgararétt í aðildarríki; einstaklingar sem hafa ríkisfang í aðildarríki ESB eru því einnig sambandsborgarar.

Samkvæmt 2. mgr. 20 gr. sáttmálans um starfshætti ESB, veitir sambandsborgararétturinn borgurum Evrópusambandsins meðal annars:

Frelsi til að ferðast og dvelja á yfirráðasvæði aðildarríkja Evrópusambandsins.
Atkvæðisrétt og rétt til að bjóða sig fram í Evrópuþings- og sveitarstjórnarkosningum í því aðildarríki ESB sem þeir eru búsettir, með sömu skilyrðum og eiga við um ríkisborgara þess ríkis.
Rétt til að njóta, á yfirráðasvæði þriðja lands þar sem aðildarríki ríkisborgara er án fyrirsvars, verndar sendiráða og ræðisskrifstofa hvaða aðildarríkis ESB sem er, með sömu skilyrðum og eiga við um ríkisborgara þess ríkis.
Rétt til að leggja beiðni fyrir Evrópuþingið og senda erindi til umboðsmanns Evrópusambandsins, sem og til stofnana og ráðgjafarnefnda sambandsins, á hvaða tungumáli sáttmálans sem er og fá svar á sama tungumáli.

Sambandsborgararéttur er ekki hluti af samningnum um Evrópska efnahagssvæðið (EES); ríkisborgarar EFTA/EES-ríkjanna njóta því ekki þeirra réttinda sem felast í því að vera sambandsborgari. Réttarstaða ESB-borgara annars vegar og EFTA/EES-borgara hins vegar hefur þó verið samræmd þegar reglur um jafna meðferð einstaklinga tengjast réttinum til frjálsrar farar, þar sem sá réttur fellur undir fjórfrelsið sem er hluti af EES-samningnum.

Sambandsborgari

Höfundur

Útgáfudagur

Síðast uppfært

Spyrjandi

Efnisorð

Tilvísun

Tengd svör á Evrópuvefnum

Hvaða áhrif hefur það á réttindi Íslendings að giftast breskum ríkisborgara hvað aðgang að háskólamenntun og greiðslu skólagjalda varðar?

Samræmist það evrópskum lögum að veita bara finnskum stúdentum afslátt á lestarmiðum í Finnlandi en ekki stúdentum frá öðrum ESB-löndum?