Evrópuvefurinn: Hversu hár er tollur ESB á vörur frá Bandaríkjunum og hve mikið mundu þær hækka hlutfallslega í verði ef Ísland gengi í ESB?

Hlusta

Tollur sem Evrópusambandið leggur á vörur frá Bandaríkjunum er mishár eftir því um hvaða vörur ræðir. Þannig er lagður 15% tollur á ávaxtasafa en enginn tollur á snyrtivörur. Aðild Íslands að ESB og upptaka sameiginlegrar tollskrár sambandsins hefði ýmist í för með sér hækkun eða lækkun tolltaxta á innfluttar vörur frá þriðju ríkjum. Að hve miklu leyti sú hækkun eða lækkun mundi skila sér í vöruverð til neytenda er óvíst.

***

Evrópusambandið er tollabandalag. Það þýðir annars vegar að engir tollar eru á viðskipti með vörur á milli aðildarríkja sambandsins og hins vegar að sameiginleg tollskrá ESB (Combined Nomenclature) gildir gagnvart ríkjum utan sambandsins. Aðild Íslands að Evrópusambandinu mundi þýða að tollalöggjöf ESB tæki gildi hér á landi og þyrfti að breyta íslenskri tollalöggjöf til samræmis við hana. Ennfremur mundi tollskrá ESB gagnvart þriðju ríkjum leysa íslensku tollskrána af hólmi.

Upplýsingar um tolltaxta í tollskrá eru miðaðar við ákveðnar vörur, eða vörulýsingar, en ekki tiltekin lönd. Í íslensku tollskránni gildir sami tolltaxti fyrir allar vörur óháð því frá hvaða landi þær eru fluttar inn (A-dálkur) en stundum gilda sérreglur um vörur sem fluttar eru inn samkvæmt ákvæðum samningsins um Evrópska efnahagssvæðið (E-dálkur). Því er ekkert einhlítt svar til við því hversu hár tollur á vörur frá Bandaríkjunum er, hvorki innan ESB né Íslands. Tolltaxtinn veltur á þeirri vöru sem um ræðir og eru þær ærið margar sem til greina koma.

Í greinargerð um tollabandalag ESB, sem unnin var af samningahópi ríkisstjórnar Íslands um fjárhagsmálefni í aðildarviðræðunum við ESB, eru nefnd dæmi um mismunandi tolltaxta Íslands og ESB á nokkrum útvöldum neysluvörum, sem í verulegum mæli eru fluttar hingað til lands frá þriðju ríkjum. Þessar upplýsingar eru teknar saman í eftirfarandi töflu.

Neysluvörur	Verðmæti innflutnings frá þriðju ríkjum 2009, m.kr.	Íslenskur tollur	ESB-tollur
Grænmeti	170	30	10,4%
Epli	110	0	1,016 evrur á kg
Morgunkorn	500	0	3,8-5,1% + magngjald
Frystur ávaxtasafi	50	0	15,2% + magngjald
Tómatsósa	354	0	7,7-10,2%
Fæðubótarefni	216	0	9-18%
Sígarettur	480	0	57,6%
Snyrtivörur	410	10	0
Flugeldar	220	10	6,5%
Leikjatölvur	145	10	0
Hjólbarðar	220	10	4,5%
Fatnaður	5000	15	8-12%

Eins og sjá má er nokkuð misjafnt hvort tolltaxti ESB er hærri eða lægri en sá íslenski. Samantekið má segja að aðild Íslands að ESB hefði í för með sér hærri tolla á epli, morgunkorn, ávaxtasafa, tómatsósu, fæðubótarefni og sígarettur. Lægri tollar yrðu hins vegar lagðir á grænmeti, flugelda, leikjatölvur, hjólbarða og fatnað. Af umræddum vörum er einkum flutt inn mikið magn af grænmeti, eplum, morgunkorni, ávaxtasafa, tómatsósu, sígarettum og hjólbörðum frá Bandaríkjunum.

Aðild Íslands að ESB og upptaka sameiginlegrar tollskrár ESB gagnvart þriðju ríkjum hefði í för með sér breytingar á núverandi tolltöxtum. Þessar breytingar yrðu ýmist til hækkunar eða lækkunar, eins og dæmin hér að ofan sýna. Þeim sem vilja bera saman tolltaxta Íslands og ESB á tilteknum vörutegundum er bent á tenglana í tollskrárnar hér að neðan.

Örðugt er að fullyrða að hve miklu leyti þessar breytingar mundu skila sér til hækkunar eða lækkunar vöruverðs til neytenda. Í því sambandi má minna á að fyrirséðu tekjutapi ríkissjóðs vegna niðurfellingar tolla á iðnaðarvörur, á grundvelli EES-samningsins, var mætt með aukinni innheimtu vörugjalda. Í athugasemdum við frumvarp til breytinga á lögum um vörugjöld, í tilefni EES-samningsins, kemur fram að:

Ísland hefur hingað til haft sérstaka undanþágu til að leggja fjáröflunartolla á vörur frá þessum samningsaðilum sínum á meðan vörur þessar eru ekki framleiddar hér á landi. Þessar undanþágur falla úr gildi með samningnum um EES. Hins vegar er ekkert í samningnum því til fyrirstöðu að í staðinn komi skattheimta er fullnægir skilyrðum samningsins og þá sérstaklega 14. gr. um að innlenda skatta megi ekki leggja af meiri þunga á framleiðsluvörur annarra samningsaðila en lagðir eru á sams konar innlenda framleiðslu.

Vörugjöld eru lögð til jafns á innlendar vörur og erlendar, ólíkt tollum sem aðeins eru innheimtir af innfluttum og þar af leiðandi erlendum vörum, og brjóta því hvorki gegn reglum EES né ESB um frjálst flæði vara.

Heimildir og mynd:

Upprunaleg spurning:

Hversu hár er tollur á vörur frá Bandaríkjunum innan ESB? Hversu mikið myndu Bandarískar vörur hækka hlutfallslega mikið ef Ísland gengi í ESB?

Hversu hár er tollur ESB á vörur frá Bandaríkjunum og hve mikið mundu þær hækka hlutfallslega í verði ef Ísland gengi í ESB?

Höfundur

Útgáfudagur

Spyrjandi

Efnisorð

Tilvísun

Tengd svör á Evrópuvefnum

Er ekki rétt skilið að tollar á vörum milli ESB-ríkja falla niður við inngöngu í ESB, til dæmis þegar vara er pöntuð á Netinu?

Hvernig munu gjöld á innfluttar bifreiðar breytast ef Ísland gengur í ESB?

Hvert er hlutfall bandarískra matvara á íslenskum neytendamarkaði?