MANNFJÖLDI
Um 450 MILLJÓNIR
AÐILDARRÍKI
27
ORKA
ENDURNÝJANLEG 25,2%
VERÐBÓLGA
3,3%
ATVINNULEYSI
6%
Hvernig takast fylgismenn og andstæðingar ESB-aðildar á um ágæti krónunnar þegar horft er til þess að verðbólga og hagsveiflur hafa sögulega verið meiri hér á landi en á evrusvæðinu?Þegar rætt er um kosti og galla íslensku krónunnar gagnvart evru, takast fylgismenn og andstæðingar á um gildi þess að hafa sjálfstæða peningastefnu og getu hagkerfisins til að bregðast við efnahagslegum áföllum. Sjálfstæð peningastefna og sveigjanleiki Helstu rökin fyrir því að halda krónunni tengjast þeim sveigjanleika sem felst í sjálfstæðri peningastefnu. Ef hagkerfið lendir í áföllum sem það ræður ekki við, er hægt að „stilla það af“ með því að láta fella gengi gjaldmiðilsins.[1] Tilgangur slíkrar gengisveikingar er að lækka verð á innlendri framleiðslu í erlendum gjaldmiðlum og auka þannig samkeppnishæfni útflutningsins.[2] Andstæðingar aðildar telja þennan möguleika mikilvægan, sérstaklega þar sem erfitt getur verið að lækka nafnlaun handvirkt ef verðbólga verður meiri hér en á viðskiptasvæðum okkar. Án sjálfstæðrar myntar yrði eina leiðin til að mæta skertri samkeppnishæfni sú að draga úr framleiðslukostnaði, til dæmis með beinum launalækkunum eða uppsögnum.[3] Trúverðugleiki og verðbólga Fylgismenn evruaðildar benda hins vegar á að sjálfstæð peningastefna geti valdið því að hagsveiflur verði ýktari en ella, líkt og gerðist í aðdraganda efnahagshrunsins 2008.[4] Þeir telja að upptaka evru myndi auka trúverðugleika hagstjórnarinnar, draga úr verðbólguvæntingum og lækka vexti.[5][6] Helstu kostir sameiginlegrar myntar samkvæmt fylgismönnum eru:
- Minni viðskiptakostnaður: Gengisáhætta og þóknanir banka hverfa í viðskiptum við evrusvæðið.[7]
- Aukin hagsæld: Áætlað hefur verið að tveimur áratugum eftir upptöku evru gæti þjóðarframleiðsla verið nálægt 5% hærri en ella vegna aukinna milliríkjaviðskipta.[8]
- Agaðri hagstjórn: Ríkið getur ekki lengur prentað peninga til að greiða skuldir, en peningaprentun umfram framleiðni veldur verðbólgu og gengisfalli.[9]
- ^ Ættu Íslendingar að taka upp evruna? — https://www.evropuvefur.is/svar.php?id=30912
- ^ Hvernig mundi verðbólga hafa áhrif á íslenskan efnahag ef Ísland væri aðili að ESB og notaði evru í stað krónu? — https://www.evropuvefur.is/svar.php?id=19669
- ^ Hvernig mundi verðbólga hafa áhrif á íslenskan efnahag ef Ísland væri aðili að ESB og notaði evru í stað krónu? — https://www.evropuvefur.is/svar.php?id=19669
- ^ Ættu Íslendingar að taka upp evruna? — https://www.evropuvefur.is/svar.php?id=30912
- ^ Er það ekki mótsögn að ef við ætlum að taka upp evru í stað "lélegrar" krónu þurfi fyrst að gera krónuna að "góðum" gjaldmiðli með því að uppfylla viss skilyrði? — https://www.evropuvefur.is/svar.php?id=65437
- ^ Myndi innganga í ESB hafa í för með sér upptöku evru og breytingu á húsnæðislánum? — https://www.evropuvefur.is/svar.php?id=87971
- ^ Er hægt að sjá gróflega hversu miklar fjárhæðir myndu sparast fyrir íslenskt hagkerfi með upptöku evru? — https://www.evropuvefur.is/svar.php?id=60188
- ^ Er hægt að sjá gróflega hversu miklar fjárhæðir myndu sparast fyrir íslenskt hagkerfi með upptöku evru? — https://www.evropuvefur.is/svar.php?id=60188
- ^ Er hægt að sjá gróflega hversu miklar fjárhæðir myndu sparast fyrir íslenskt hagkerfi með upptöku evru? — https://www.evropuvefur.is/svar.php?id=60188
- ^ Er það ekki mótsögn að ef við ætlum að taka upp evru í stað "lélegrar" krónu þurfi fyrst að gera krónuna að "góðum" gjaldmiðli með því að uppfylla viss skilyrði? — https://www.evropuvefur.is/svar.php?id=65437
- ^ Er það ekki mótsögn að ef við ætlum að taka upp evru í stað "lélegrar" krónu þurfi fyrst að gera krónuna að "góðum" gjaldmiðli með því að uppfylla viss skilyrði? — https://www.evropuvefur.is/svar.php?id=65437
- Free picture: 1 cent, Euro coins, Europe, cash, coin, savings, money, finance, currency. (Sótt 7.07.2026).
Athugasemd
Fyrsta útgáfa svarsins var gerð af mállíkani Evrópuvefsins. Hún var yfirfarin og lagfærð af starfsfólki Evrópuvefsins fyrir birtingu. Sérstaklega var kannað á hvaða heimildum upprunalega útgáfan byggðist.
