Evrópuvefurinn: Töpum við fullveldinu ef við göngum í ESB?

Hlusta

Í umræðum um hugsanlega aðild Íslands að ESB er fullveldishugtakið fyrirferðarmikið. Ýmsir telja að með aðild tapist eða minnki fullveldi Íslands. Í fullveldi ríkja felst réttur þeirra til að koma fram á alþjóðavettvangi, meðal annars að gerast aðili að alþjóðasamningum við erlend ríki og gerast aðili að alþjóðastofnunum.

Ákvörðun ríkis um að taka á sig alþjóðlegar skuldbindingar felur í sér beitingu fullveldisréttar og er því einn af eiginleikum fullveldisins. Að þjóðarétti hefur það engin áhrif á fullveldi ríkja að ganga í ESB þó í slíkri aðild felist viðamiklar skuldbindingar svo sem breytingar á stjórnlögum. Í þessu samhengi verður að benda á að það er jafnframt beiting fullveldisréttarins að ganga úr alþjóðastofnunum eins og Bretlandseyjar gerðu með BREXIT. Fullvalda ríki geta því gengið úr og í ESB.

Fullveldishugtakið er í þessum skilningi eins og lögræðishugtakið. Lögráða einstaklingur sem ræður sig í vinnu eða tekur fasteignalán hjá lánastofnun framselur ekki lögræði sitt eða afsalar sér því, heldur nýtir hann það. Vissulega geta alþjóðlegar skuldbindingar verið viðamiklar, krafist stjórnlagabreytinga og haft afgerandi áhrif á framtíð ríkis og borgara þess. Til þeirra er hins vegar gengið af fúsum og frjálsum vilja og er það lykilatriði. Ef til aðildar Íslands að ESB kemur hafa kjósendur haft aðkomu að þeirri ákvörðun í þrennum kosningum og ætti því viljinn að vera nokkuð skýr um þau mál.

Mynd:

Yfirlitsmynd: Inauguration of the new parliamentary term - Flickr. (Sótt 26.06.2026). Myndin er birt undir CC-leyfi.

Töpum við fullveldinu ef við göngum í ESB?

Höfundur

Útgáfudagur

Spyrjandi

Efnisorð

Tilvísun

Tengd svör á Evrópuvefnum

Hvað er fullveldi?

Hversu sjálfstæð þjóð eru Íslendingar ef litið er til sjálfstæðisbaráttu, inngöngu í EES og hugsanlegrar inngöngu í ESB?

Fullveldi ríkja

Geta aðildarríki ESB gengið úr sambandinu?

Hvað eru alþjóðalög og hver setur þau?