Mannfjöldi MANNFJÖLDI Um 450 MILLJÓNIR Í ESB
Aðildarríki AÐILDARRÍKI 27 Í ESB
Orka og sjálfbærni ORKA ENDURNÝJANLEG 25,2% Í ESB
Verðbólga VERÐBÓLGA 2,9% Í ESB
Atvinnuleysi ATVINNULEYSI 6% Í ESB
Mannfjöldi MANNFJÖLDI Um 450 MILLJÓNIR Í ESB
Aðildarríki AÐILDARRÍKI 27 Í ESB
Orka og sjálfbærni ORKA ENDURNÝJANLEG 25,2% Í ESB
Verðbólga VERÐBÓLGA 2,9% Í ESB
Atvinnuleysi ATVINNULEYSI 6% Í ESB

Verður breyting á íslensku almannatryggingakerfi ef Ísland gengur í ESB?

Spurning Guðmundu í heild sinni var þessi:

Ég er öryrki og er forvitin á að vita hvernig almannatryggingar koma til með að breytast við inngöngu í ESB. Þá meina ég grunnréttindi til bóta og varðandi ferlið, líka upphæðir, allt þetta sér eins og sérstöku húsaleigubæturnar, tekjuuppbót, bara alla grunnþættina hvað má vænta mikilla breytinga. Hvernig þetta er í hinum ESB-löndunum, er hvert land með sitt eða er grunnur frá ESB sem allir starfa eftir? Hvað má og hvað ekki? Varðandi ellilífeyri, hvað ræður hvert ríki miklu um það, aldur upphæðir og svo lífeyrissjóðina, greiðslur til hans verða þær skilda og mótframlag atvinnurekanda eins og það er eða myndi það breytast. Það er engin að skoða þetta og ég finn ekkert um þetta á síðu ESB. Fólk hefur verið að spyrjast fyrir í Facebook Hópum en það er alltaf drullað yfir það með ljótum orðum og yfirgangi. Fólk er hrætt um sinn hag, líka þeir sem hafa kosið að búa erlendis en fá bætur hér heima.

Almannatryggingar á Íslandi og lífeyriskerfi breytast ekki gangi landið í Evrópusambandið. Innan ESB eru lönd almennt með mjög ólík kerfi á þessu sviði og þau eru ekki nema að litlu leyti samræmd á milli landa. Það er ekkert sameiginlegt almannatryggingakerfi innan ESB, þau eru á forræði einstakra ríkja. Þó er ákveðið sameiginlegt regluverk um almannatryggingar og lífeyri sem meðal annars tryggir lágmarksréttindi og að hægt er að taka réttindi með sér á milli landa flytji fólk búferlum. Ísland hefur þegar innleitt þetta vegna EES-samningsins og ESB aðild myndi ekki hafa nein áhrif að því leyti.

Greiðslur frá almannatryggingum eða lífeyrissjóðum ættu því ekki að breytast vegna hugsanlegrar inngöngu, nema þá ef til vill þannig að þær yrðu í fyllingu tímans í evrum í stað króna. Það sama á við um iðgjöld, þau myndu ekki breytast nema tekin yrði um það ákvörðun í kjarasamningum á Íslandi eða með innlendri löggjöf.

Frekara lesefni og mynd:

Höfundur

Gylfi Magnússon

prófessor í hagfræði við HÍ

Útgáfudagur

12.8.2026

Spyrjandi

Guðmunda G. Guðmundsdóttir

Tilvísun

Gylfi Magnússon. „Verður breyting á íslensku almannatryggingakerfi ef Ísland gengur í ESB?“ Evrópuvefurinn, 12. ágúst 2026, sótt 12. ágúst 2026, https://evropuvefur.is/svar.php?id=89420.

Gylfi Magnússon. (2026, 12. ágúst). Verður breyting á íslensku almannatryggingakerfi ef Ísland gengur í ESB? Evrópuvefurinn. https://evropuvefur.is/svar.php?id=89420

Gylfi Magnússon. „Verður breyting á íslensku almannatryggingakerfi ef Ísland gengur í ESB?“ Evrópuvefurinn. 12. ágú. 2026. Vefsíða. 12. ágú. 2026. <https://evropuvefur.is/svar.php?id=89420>.

Chicago | APA | MLA