Í nefndaráliti um tillögu til þingsályktunar um þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald viðræðna um aðild Íslands að Evrópusambandinu (18. maí 2026) er fjallað um náttúruvernd í sérstökum kafla um umhverfis- og loftslagsmál.
Þar er staðan frá 2009 rifjuð upp með stuttri samantekt:
Í áliti meiri hluta utanríkismálanefndar árið 2009 kom fram að umhverfislöggjöf hér á landi byggðist að verulegu leyti á löggjöf ESB í gegnum EES-samninginn. Áhrifin af mögulegri aðild að ESB yrðu því mest á þeim sviðum þar sem Ísland hefur hingað til staðið utan regluverksins. Þetta á einkum við á sviði náttúruverndar, sem fellur ekki undir gildissvið EES-samningsins, og að nokkru leyti um loftslagsaðgerðir. Kafli 27 um umhverfismál var opnaður 18. desember 2012. Í samningsafstöðu Íslands var farið fram á heimildir til veiða og sölu á tilteknum fuglategundum, íslenska refnum og nokkrum hvaltegundum. Stóðu viðræður um kaflann enn yfir þegar hlé var gert á aðildarviðræðum.
Í nefndarálitinu er bent að reglur um náttúruvernd á Íslandi og í ESB-löndum grundvallast aðallega á sameiginlegum alþjóðlegum skuldbindingum, þótt útfærsla á framkvæmd geti verið ólík með tilliti til séreinkenna náttúru og sögu landanna. Í því ljósi er þetta áréttað í nefndarálitinu:
Einna helst hafa áherslur verið ólíkar varðandi nýtingu og veiðar á villtum dýrum og vegna lífríkis hafsins. Nýlega öðlaðist gildi samningur Sameinuðu þjóðanna um verndun og sjálfbæra nýtingu líffræðilegrar fjölbreytni utan lögsögu ríkja (e. Biodiversity Beyond National Jurisdiction Agreement, BBNJ) sem bæði Ísland og ESB eru aðilar að.
Í viðræðum, ef af þeim verður, á þess vegna að huga sérstaklega að eftirfarandi þáttum:
Meiri hlutinn leggur áherslu á að í viðræðunum verði hugað að séreinkennum Íslands með tilliti til náttúruverndar og þau endurspegluð í löggjöf ESB með viðhlítandi hætti. Hvað varðar sjónarmið um veiðar og nýtingu nokkurra dýrategunda telur meiri hlutinn rétt að ítreka þær kröfur sem gerðar voru í viðræðunum 2009–2013 varðandi nýtingu og veiðar spendýra svo og nokkurra fuglategunda þar sem hefð er fyrir veiðum og má rökstyðja með sjónarmiðum um sögulegar nytjar og sjálfbæra nýtingu auðlinda.
Heimild og mynd:
Hjálpaðu okkur að greina gæði gervigreindarinnar með því að segja okkur hvort svarið var gott eða slæmt.
Takk fyrir þátttökuna!
MANNFJÖLDI
Um 450 MILLJÓNIR
AÐILDARRÍKI
27
ORKA
ENDURNÝJANLEG 25,2%
VERÐBÓLGA
3,3%
ATVINNULEYSI
6%
